Eenzaamheid is anders dan depressie of niet sociaal zijn (ik ben juist actief, vrolijk en heb altijd aanspraak, maar dat betekent niet dat ik gelijkwaardige contacten heb in mijn omgeving)

Als ik zeg dat ik eenzaam ben, krijg ik altijd te horen:
'Jij?!!'
'En je bent altijd vrolijk'
zelfs 'Jij kunt toch iedereen krijgen, jij hoeft toch nooit alleen te zijn?!'

Mensen missen de essentie. Ik heb het onderwerp eens voorgelegd aan een psycholoog, die begon over negatieve gedachten die tot eenzaamheid leiden en sociale terughoudendheid. Ik herkende me daar niet in: ik ben niet bepaald teruggetrokken. Ik ben nog nooit bang geweest dat iemand een oordeel over me heeft en ik heb niet die innerlijke criticus die me weerhoudt om met mensen te praten of (praktisch) presentaties te geven.

Eenzaamheid door écht alleen-zijn (situationele eenzaamheid) is iets anders dan een depressie. Ik heb geen negatieve connotatie met alleen-zijn; ik heb er geen plezier in om alleen te zijn. Dat betekent niet dat ik mijn eigen gezelschap niet kan waarderen. Ik ben gemaakt voor gezelschap. Ik merk het als ik van een evenement/bijeenkomst kom of de hele avond met iemand heb zitten praten; ik geniet er niet van om alleen te zijn. Ik ben ook niet gemaakt om introspectieve activiteiten te doen, zoals lezen of series kijken.

Achtergrond: begaafheid en eenzaamheid. Ik wil niet anders zijn, ik wil meer gelijkgestemden, maar ook een diversiteit aan mensen om me heen. Ik leef voor gezelschap!
Een vast thema in mijn berichtgeving is eenzaamheid in relatie tot begaafdheid. Anders dan de mythe wil, is hoogbegaafdheid niet beperkt tot cognitieve "prestaties". Hogerbegaafden scheppen niet op over hun staat van zijn, maar geven aan dat zij het leven anders beleven dan niet-hoogbegaafden, simpelweg omdat de hersenen heel efficiënt werken.

Het predikaat-hoogbegaafheid heeft niets te maken met "zich hoger wanen", maar met de manier waarop informatie wordt verwerkt en vaardigheden worden toegepast. Er zijn meerdere dimensies. Probleemoplossend vermogen, snel schakelen, snelle lichaamsbeweging, veel levensenergie en een groot referentiegeheugen zijn enkele kenmerken van hoogbegaafdheid. Het betekent niet dat een hoogbegaafde altijd behoefte heeft aan contact met mede-hoogbegaafden. Voor een sociaal begaafd persoon is contact met andere empathische mensen betekenisvol, ongeacht de cognitieve prestaties van de ander.

Voor mij is contact met intelligente, invoelende mensen belangrijk, omdat ik niet op de rem hoef. Ik zou er niet tegen kunnen om bij alles 10 stappen terug te moeten nemen en niet mijn drukke, beweeglijke, invoelende aard te mogen laten zien.

Ik heb helaas vanaf mijn 2e levensjaar te maken met hardnekkige stigma's rond hoogbegaafdheid. Met 5 maanden begon ik te praten, met 10 maanden had ik een uitgebreider vocabulaire, op mijn derde kon ik lezen, schrijven, rekenen en Engels begrijpen. Ik ben ik staat om me meerdere vakgebieden eigen te maken en bijna alles te begrijpen. Omdat ik een groot vocabulaire heb en snel schakel, denken mensen dat ik heel erg belezen ben. Dat ben ik niet. Ik heb andere dimensies. Ik beschik over een grote interne muzikale encyclopedie, een gedeeltelijk fotografisch geheugen, ik ben goed in ritme, motoriek, kluswerk en dansen (kinesthetische begaafdheid).

Mijn ervaring is dat anderen al snel vermoeden dat ik hoogbegaafd ben, omdat ik abstract denk en een rijk vocabulaire heb. In sommige situaties waarin het een beperking kan opleveren (zoals net beginnen in een nieuwe functie) heb ik geprobeerd dat te verbergen. Ik heb werkelijk nog nooit met iemand buiten mijn  vriendenkring over begaafdheid gesproken en tóch komt in verschillende dagelijkse situaties al snel het oordeel: "Jij zult je snel gaan vervelen". Dat werkt heel beperkend.

Het gaat niet over cognitie, maar over sociaal-emotionele begaafdheid: ik voel intenties en emoties van anderen aan
Mijn meest typerende gave is het aanvoelen van intenties en emoties van andere mensen. Binnen een seconde kan ik me een accuraat beeld vormen en weet ik welke persoonlijke ervaringen, schuldgevoelens en dilemma's iemand heeft zonder dit kenbaar te maken (emotionele begaafdheid). Vanaf jonge leeftijd begrijp ik het functioneren van de mens en alle moeilijkheden die mensen in hun leven tegenkomen. Ik kon als kind als een volwassene praten. Niet als "kleine professor"/pedant, maar als iemand die de menselijke emoties en intenties feilloos aanvoelde en kon verwoorden.

Mijn andere gave is een grote veerkracht. Ik heb geen goed leven. Ik ben iemand die er zonder familie voor staat, die geen naasten meer heeft. Ik heb geen perspectief. Ik word alleen wakker, ga alleen naar bed, ik leef alleen maar voor mezelf. Mijn vrienden wonen ver weg. De afstand afleggen vind ik niet erg, ik ben nu 2,5 uur onderweg om bij vrienden te komen, maar als er iets dringends is, is die afstand wel een hindernis. Bellen is fijn, maar kan nooit persoonlijk contact en aanraking vervangen.

Voor en na de dood van mijn moeder (vorig jaar), stond ik er totaal alleen voor. Mijn moeder heeft 5 keer kanker gehad. Wij zijn samen onder de armoedegrens gestort. Ik heb de lelijkste kanten van de mens (de tegenwerking en de totale onverschilligheid, zelfs toen ik 8 was werden mijn moeder en ik in de steek gelaten door de vele "vrienden" die zich opeens niet meer lieten zien) en de gezondheidszorg doorstaan. Net als mijn moeder, ben ik nooit pessimistisch, somber, triest of teruggetrokken geraakt. Het is géén verdienste. Het is niet zo dat stand houden na intense tegenslagen in het leven, komt door een positieve mindset. Het geloof in een "mindset" impliceert dat mensen die de pech hebben om depressief te worden, niet genoeg hebben gedaan om positief te blijven.

Mijn moeder en ik hebben nooit psychisch te lijden gehad, omdat we genetisch iets hebben waardoor we altijd vrolijk en optimistisch zijn gebleven. Er is niet iets wat ik "doe of denk" om niet ten onder te gaan aan wat allemaal is gebeurd en aan het gebrek aan gelijkwaardige, warme contacten die ik in persoon kan bereiken. Genetisch niet te lijden hebben onder stress en/of psychische klachten is geen verdienste; ik zeg dit omdat het veel knapper is als mensen wél psychische klachten hebben, maar hier zelf mee om weten te gaan. Dat vraagt veel meer veerkracht. Ik spreek soms mensen die aanleg hebben voor depressiviteit en zij moeten zichzelf altijd motiveren om uit een depressie te blijven. Dat is "knap", omdat ze hun eigen gevoelens onderkennen en zo sterk zijn om motivatie te vinden.

Eenzaam zijn, als iemand die makkelijk contact maakt en graag praat met mensen: geen paradox, maar een kwestie van ongelukkige situationele factoren
Ik maak snel contact met mensen en kan ook contact onderhouden, daar ligt het niet aan. Ik ben eenzaam, maar heb géén last van verlegenheid, zelfdeprecatie, moeite met benaderen, ik heb van nature geen "introverte focus", maar ben juist op de buitenwereld gericht. Ik krijg geen zelfhaat door eenzaamheid. Ik ben bepaald geen piekeraar. Die mythes over eenzaamheid (en begaafdheid) gelden niet voor mij.

Sommigen denken in paradoxen. Daardoor denken ze dat makkelijk contact maken én eenzaam zijn, tegenstrijdigheden zijn. Dat is niet het geval; wederkerigheid is voor mij het sleutelwoord. Ik heb behoefte aan gelijkwaardig, wederkerig contact, zonder dat mensen het als een plicht zien. Als ik op pad ga om een vriend(in) te helpen, is dat niet uit plichtsbesef, maar omdat ik graag bij diegene ben.

Ik voel me direct thuis bij mensen die net als ik snel kunnen schakelen, drukke praters zijn en vol zitten met plannen. Dat komt door de herkenning. Ik heb geen behoefte aan hoogdravend contact, maar dat is ook niet de essentie van begaafdheid. Voor mij is contact gewenst met mensen die graag dóen, maar ook over hun ideeën en over het leven kunnen praten.

Iets specifieker: ik merk dat ik mensen bijna altijd aanvoel. Ik voel hun intenties, ik voel zelfs de gevoelens die zij hebben over een bepaalde gebeurtenis. Veel mensen met wie ik te maken heb gehad in het onderwijs, werk en alledaagse situaties, begrijpen dat niet. Of ze vinden het "eng".

Ik heb een paar keer gehad dat iemand dacht dat ik gedachten kon lezen. Zo is het niet. Ik heb wél vanaf mijn geboorte de eigenschap om intenties van anderen door te hebben. Mensen zeggen graag "Je kunt niet weten wat een ander denkt", maar mensen kunnen intenties niet verbergen.

Mijn moeder vertelde me dat ze wist waardoor ik eenzaam was. Ik kon me dat niet voorstellen, maar eigenlijk is het logisch. Ik heb er inderdaad vaak mee te maken dat mensen bang zijn dat ik alles door heb. Niemand heeft mij ooit iets wijs kunnen maken.

Dat probleem is er voor mij niet als ik met oprechte mensen te maken heb. Die ontmoet ik soms. Dat zijn de mensen die ook interesse in hebben hoe het leven in elkaar zit en wat andere mensen beweegt. Recentelijk heb ik nog een hele avond met iemand zitten praten. Dan voel ik me thuis en absoluut niet eenzaam. Het vraagt wel wat van de ander, die moet zich ook open kunnen stellen. Die verfijning, niet alles over jezelf over een ander uitstorten, maar wel persoonlijk kunnen zijn, is wat vorm geeft aan vriendschappen en relaties.

Toxische positiviteit: "Alleen zijn leert je om je eigen gezelschap te waarderen". Hoe eenzaamheid wordt verheerlijkt en men daarmee de menselijke dynamiek miskent
Op dit moment is het op sociale media de tendens om eenzaamheid te verheerlijken en met eufemismen te omkleden. Populair zijn psychologie-van-de-koude-grond clichés als
"Leer je eigen beste vriend te zijn"
"Als je eenzaam bent als je alleen bent, ben je in slecht gezelschap"
"Alleen zijn is vreedzaam".

Langdurig solitair leven zou géweldig zijn voor de zelfontwikkeling, "alleen zijn is zo fijn, want je hoeft niet aan iemands verwachtingen te voldoen" en "Je leert je eigen gezelschap waarderen als je lang alleen bent". Zulke toxische positiviteit miskent het dynamische ontwerp van veel mensen: vriendschappen en nauwe sociale banden zijn belangrijk voor zelfontwikkeling.

Mensen ontwikkelen zich niet geïsoleerd, maar ze zijn gemaakt om in een netwerk van sociale contacten te leven.

Mensen die zeggen dat het heerlijk is om alleen te zijn, halen vaak aan dat ze teleurstellingen hebben moeten incasseren. Hoewel ik door bijna iedereen in de steek ben gelaten, zelfs op de ergste momenten in mijn leven niemand heb gehad die thuis gaf en nare ervaringen met buren heb gehad (waaronder een terreurbuur), heb ik nooit gedacht "Je kunt niemand vertrouwen".

Ik heb altijd opengestaan voor nieuwe contacten en zoek bevriende buren en kennissen ook op. Ik heb van nature niet de instelling dat iedereen teleurstellend is. Trouwens, als iedereen slecht zou zijn, dan zou ik mezelf ook slecht moeten vinden, terwijl ik nog nooit iemand heb laten barsten.

Dat cliché "Niemand is te vertrouwen, ze laten je toch barsten dus kun je beter alleen zijn", is een valse dichotomie. Natúúrlijk zit niemand te wachten op schijnvrienden en mensen die je in de steek laten. Natuurlijk kun je dan beter alleen zijn. Dat neemt niet weg dat de meeste mensen van nature behoefte hebben aan waardevolle contacten. Omgaan met eenzaamheid is slechts coping, maar niet hetzelfde als gelukkig zijn.

Bovendien halen mensen die van nature op de buitenwereld zijn gefocust (in tegenstelling tot introspectief gefocuste mensen), geen voldoening uit een solitair bestaan. Ik ben zo iemand. Ik ben ongeïnspireerd en ongelukkig als ik alleen moet zijn. Dat betekent niet dat ik "gemotiveerd moet worden" of "per se iemand nodig heb", maar dat ik er niet voor gemaakt ben om zonder gezelligheid te moeten leven. Het helpt niet dat ik veel kennissen heb die het heerlijk vinden om alleen te zijn.

Waarom kies ik ervoor om over eenzaamheid te praten?
Ik ben de aangewezen persoon om over "onaangename" onderwerpen te praten. Ik heb geen zelfmedelijden en ik heb het moeilijkste wat mensen mee kunnen maken allemaal zelf moeten verwerken omdat ik geen naasten heb (ik ben geen Nederlander en heb na het verlies van mijn moeder geen familie meer omdat ik niet waar in Azië en Oost-Europa ze wonen). Ik heb ook geen moeite om de juiste woorden voor iets te vinden; ik schrijf zoals ik praat, dus ik vertel dit ook gerust in persoon aan mensen die ervoor openstaan.

Ik ben vocaal over moeilijke onderwerpen en het onaangename. Het is niets voor mij om het voor mezelf te houden. Juist omdat ik geen kwetsbaar karakter heb, past het echt bij mij om me uit te spreken. Ziekten, dood, eenzaamheid en ongelukkigheid moeten geen taboes zijn!

Bovendien zie ik heel helder in waarom jongeren niet over eenzaamheid praten. Het komt door de vervelende tendens van mensen om het onaangename met toxische positiviteit af te dekken, door de "schuld" bij de persoon zelf neer te leggen en stigma, dat "iets mis moet zijn" met degene die onder eenzaamheid lijdt.

De oplossing ligt bij eenzaamheid niet voor de hand. Het heeft niets te maken met geen toenadering tot anderen zoeken, maar het vinden van potentieel betekenisvol contact. Een veelgemaakte fout is het cliché "Als je eenzaam bent, moet je veel mensen ontmoeten". De kwantiteit van veel mensen ontmoeten maakt dat het filter voor het vinden van gelijkwaardig contact, juist té a-select is.

Ik houd ervan om mensen te ontmoeten en heb altijd aanspraak. Dat is niet hetzelfde als in de eigen omgeving veel mensen hebben om mee om te gaan!
Ik houd juist heel erg van mensen ontmoeten, evenementen, feesten, praten met mensen die ik tegenkom, onderweg, in het ov. Ik heb aanspraak. Op bijeenkomsten word ik altijd benaderd. Ik ben van nature een prater. Nog nooit heb ik om woorden verlegen gezeten, dus ik voel geen terughoudendheid als ik mensen ga ontmoeten.

Ik merk dat ik gedurende mijn schooltijd vaak geen aanspraak had onder mijn leeftijdsgenoten, omdat ze me geestelijk rijper vonden. Ze dachten dat ik op jonge leeftijd al op mezelf woonde en alles zelf kon bestieren. Ze dachten ook dat alles me makkelijk af ging en dat we daarom weinig aanknopingspunten zouden hebben. 

Ik heb geen last van het "buitenstaander"-syndroom, ik heb simpelweg nooit iets gehad met cliques
Maar misschien is het ook iets cultureels en stedelijks: Nederlandse, stadse ouders benadrukten dat iedereen pas "normaal" was als ze net als zij dachten, op dezelfde manier hun vakanties doorbrachten, hetzelfde aten en hun sociale leven in groepjes zonder buitenstaanders hadden. Naar anderen toe was de mentaliteit "Jij hoort er niet bij, het is ieder voor zich als jij niet in ons groepje zit". Ik kon het goed vinden met expats. De weinige schoolvriendinnen die ik had, kwamen uit Portugal en Iran. Ik heb ze maar kort meegemaakt, omdat ze weer terug zijn gegaan met hun ouders.

In de ICT was ik nooit eenzaam. Ik had binnen de kortste tijd een groep goede vrienden. We waren altijd samen. Onder mannen was wel groepsvorming, maar ik had daar geen last van. Ik werd pas eenzaam toen ik in een door vrouwen gedomineerde wereld (het recht) stapte. Vrouwen kunnen mij als rivaal zien, omdat ze merken dat veel mensen mij al snel mogen. Hoewel uiterlijk een rol speelt bij rivaliteit, heb ik het meest met afgunst van vrouwelijke leeftijdsgenoten te maken gehad omdat ze mij te intelligent of te "charismatisch" vonden. Je hoeft niet mooi te zijn om charismatisch over te komen; ik hoor dat mensen mij authentiek vinden en dat dát mijn beste en lelijkste levenservaringen oproept.

Zelfs universitair studenten waren onderdeel van cliques. Ik hoorde niet bij een clique. Tijdens practica of Masterclasses viel me iedere keer op dat ik goed kon opschieten met studenten die binnen de reguliere colleges altijd in hun clique zaten. Ik leerde medestudenten pas echt kennen, als mens, als eigen persoonlijkheid, als ze niet in hun vaste groep zaten. Vanaf de basisschool werd het vormen van cliques hier al gevoed; we moesten groepen samenstellen om 3 jaar mee door te brengen. Ik had geen enkele groep waar ik het echt mee kon vinden. 

Ik heb vrienden, maar niet in mijn eigen omgeving
Wat maakt het moeilijk om vrienden te vinden? Ik heb ze wel gevonden, maar de afstand is groot. In mijn eigen omgeving heb ik ze niet. Ik kan het wel snel met mensen vinden, dat is niet het probleem, maar situationeel gezien heb ik hier in mijn omgeving weinig tot geen mensen die even bij me binnenlopen (zoals ik ben opgevoed: openheid en gezelligheid). De culturele interesses zijn hier ook 0,0. Ik houd van dansen (Paso, tango, samba, buikdansen, dat doe ik zelf allemaal), praten, eten, muziek. 

Het zijn allemaal duidelijk uitingsvormen die me altijd hebben getrokken. Ik heb een intrinsieke drive tot expressie, niet tot thuis op de bank achter de tv zitten, feiten vergaren of verzamelen en al helemaal niet tot passief neerploffen en snoepen. Ik zou het liefst de hele avond met iemand buiten zitten en kletsen, of naar een evenement gaan, maar alleen vind ik er niets aan.

Ik ben niet depressief, maar mis in mijn omgeving de mogelijkheden om iets te doen met wat ik kan en wat mij allemaal interesseert. Dat gemis, naast het missen van mijn familie, van mijn naaste, is wat een stempel op mijn bestaan drukt. Het is alsof ik steeds in een kooi word geduwd terwijl ik een grote hang naar openheid en vrijheid heb. 

Eenzaamheid vind ik zonde. 

 

Overzicht: ongelukkig zijn valt niet altijd op te lossen. Erkenning is niet "koketteren met ongelukkig zijn"; realiteitszin is beter dan toxische positiviteit

Een vrolijk kind, een optimistisch iemand, een makkelijke prater. "Hoe kun je dan ongelukkig zijn?"
Op foto's zie ik altijd een vrolijk kind. Ik was altijd aan het lachen of grappen aan het maken. Dat optimisme kon bij moeders op school op afgunst rekenen. De mensen in mijn omgeving waren altijd zo negatief. Ik kon vroeger al niet tegen chagrijnige en buiige mensen. Nog steeds niet. Ik heb eigenlijk altijd behoefte aan gezelligheid. Ik vind het geen schande om te erkennen dat ik het liefst altijd, of zo vaak mogelijk, gezelschap wil hebben. Het lijkt tegenwoordig heel erg "in" om eenzaamheid en alleen-zijn te verheerlijken, maar dat is niet meer dan een manier voor mensen om eenzaamheid te accepteren.

Ik ben nooit somber/gedeprimeerd/gelaten en ik heb geen laag zelfbeeld. Ik merk dat mensen het confronterend vinden als ik zeg dat ik eenzaam en ongelukkig ben, omdat ze het bij mij niet verwachten. Als ík ermee te maken heb, kan iedereen ermee te maken krijgen, zo is de gedachte.

Vrouwenblaadjesclichés over ongelukkig zijn: mensen gaan door mythes en cirkelredeneringen geloven dat ze niet gelukkig mógen worden van een leven in gezelschap van anderen
Misschien zijn wel veel meer mensen ongelukkig, maar geven ze het niet openlijk toe omdat ze geen stigma's willen horen, geen verwijten naar hun hoofd willen krijgen en niet met die idiote vrouwenblaadjesclichés als "Je moet eerst van jezelf leren houden voordat je van een ander kunt houden...." te maken willen krijgen. Dat soort mythes en cirkelredeneringen laat een groep mensen geloven dat ze niet gelukkig mogen worden van een leven met andere mensen, maar eerst gelukkig met zichzelf moeten worden- terwijl de meeste mensen in aanleg levensgeluk halen uit nauwe sociale banden, niet uit alleen-zijn en materialisme.

Nog meer van dat hardnekkige gezeik over ongelukkig zijn, is dat "je niet leuk kunt zijn voor anderen als je zelf niet gelukkig bent met je leven".
De mensen die ik ontmoet, vinden mij altijd vrolijk, optimistisch en puur. Ik doe niet aan iets voorwenden. Het is niet zo dat ik geen leuk gezelschap ben omdat ik ongelukkig ben. Ik ben niet somber, pessimistisch en ook niet zwaar op de hand. Je zult het niet eens merken dat ik eenzaam ben, terwijl ik mijn gevoelens niet verberg. Ik heb geen moeite met negatieve kanten van het leven te erkennen en dat maakt juist dat anderen voelen dat ik authentiek ben. Het is ook niet zo dat ik mensen nodig heb. Ik ben niet afhankelijk, ik heb graag gezelschap. Dat is iets heel anders dan aan andere mensen vastklampen. Als ik me aan anderen zou vastklampen, zou ik met iedereen genoegen nemen- en dat is niet zo. Ik lees geen boeken en ik kijk niet graag tv. Ik zou het graag leuk willen hebben met mensen. Dat maakt mij niet afhankelijk.

Ik vind eenzaamheid zonde van het bestaan.
Ik ben het, ik heb letterlijk niemand om me heen, binnen bereik, ik heb geen naaste meer. Voor iemand die expressief en uitbundig is, zoals ik, moet ik een getemd leven leiden omdat de mensen om me heen nergens interesse in hebben. Ik kan niet tegen zitten, niksen, in stilte leven. Ik kan niet tegen laconiek gedrag, mensen die bagatelliseren en mensen die lethargisch handelen. Ook heb ik niets met "poverheid", mensen die bestaan om over anderen te kletsen en zelf nooit ergens de verantwoordelijkheid voor nemen. Om me heen zie ik relaties die niet gelijkwaardig zijn, waarbij één van de twee zich onderdanig opstelt en de ander een groot machtsoverwicht heeft. Zoiets zou ik nooit willen. Gelijkwaardigheid is voor mij een groot goed- en daarom is het niet makkelijk om míjn eenzaamheid te bestrijden.

Gezever als "Eenzaamheid bestaat alleen als je het toelaat" en "eenzaamheid komt door negatieve gedachten over alleen zijn"
Gepsychologiseer van de koude grond leidt tot nonsens als "ongelukkig zijn door eenzaamheid komt uiteindelijk door negatieve gedachten/opvattingen over alleen-zijn", andere flauwekul als "leer van jezelf te houden, dan hoef je niet meer eenzaam te zijn", "eenzaamheid bestaat alleen als je het toelaat in je gedachten" en "met professionele hulp kan eenzaamheid worden aangepakt". Ongelukkig zijn wordt zélfs weggezet als een gedachte. Dat gezever helpt niemand.

Ik schaam me er helemaal niet voor om eenzaam te zijn en bij mij komt het niet door negatieve gedachten over alleen zijn.

Als mensen mij net hebben leren kennen, zeggen ze dat ik altijd vrolijk overkom. Ik ben een makkelijke prater, ik lach veel, ik ben snel. Mensen begrijpen het niet als ik zeg dat ik eenzaam en daardoor ongelukkig ben. Het is geen paradox en ik doe niet alsóf ik vrolijk of optimistisch ben. Ik heb heel erg een open karakter, ik geef er niet om, om mijn gevoelens te verbergen of een reputatie te fingeren. Het is in deze omgeving en de omstandigheden waarin ik ben komen te verkeren nadat ik er alleen voor kwam te staan in 2023, moeilijk voor me om gelijkwaardige, warme contacten te vinden. Met alles wat is gebeurd, beoog ik ook helemaal niet om "gelukkig" te worden.

Ik zeg: soms zijn mensen zoals ik in hun leven teveel in de steek gelaten om een ommezwaai te kunnen maken naar een gelukkig leven. Zonder mijn naaste vind ik het leven ook helemaal niets. Ik hoef geen mooie woorden te horen of toxische positiviteit te accepteren. Het hoogst acceptabel om te erkennen dat ongelukkig zijn niet altijd valt op te lossen. Dat is géén gelaten conclusie of een opgeversmentaliteit, maar realisme. Met dat gezeik van "Wat niet is kan nog komen" of "Je weet nooit wat morgen brengt" hoef je niet aan te komen bij de realist die ik ben.

Ik merk dat de mensen die ik spreek, het confronterend vinden dat ik met een groot zelfinzicht en zonder depressie of psychische problemen eerlijk zeg dat ik niet gelukkig ben.
Wat mensen zich ook eens moeten realiseren, is dat de drang om alles mooi te praten of te "fixen", een ziekelijke neiging is tot toxische positiviteit. Ik merk dat de mensen die ik spreek, het confronterend vinden dat ik met een groot zelfinzicht en zonder depressie of psychische problemen eerlijk zeg dat ik niet gelukkig ben. Kennelijk vinden mensen het makkelijker te behappen als iemand ongelukkig is door psychisch lijden, zoals een depressie. Ik ben altijd heel helder in het aangeven wáárom ik me voel zoals ik me voel, niet gehinderd door wisselvalligheid of labiliteit.

Ik zwelg nooit in zelfmedelijden en ben helemaal niet het stereotype-eenzame persoon/ongelukkig iemand. Integendeel: ik ben actiever dan de meeste mensen, lig nooit op de bank of op bed te niksen, ik ben onuitputtelijk, produceer veel (zin en onzin), ik zie humor in het dagelijks bestaan, ik vind inspanning niet snel te gek of te zwaar, ik ga vaak nachten door. Omdat ik een makkelijke prater ben, raak ik vaak met mensen die ik niet ken in gesprek. Ik maak makkelijk contact, maar dat betekent niet dat ik veel gelijkwaardige (wederkerige) contacten heb in mijn leven- en dat is de clou.

Een overzicht van zeer persoonlijke thema's
In mijn jaaroverzicht breng ik op persoonlijke wijze enkele belangrijke thema's samen die er in samenhang met elkaar voor zorgen dat ik niet gelukkig ben. Het zijn taboe-onderwerpen:
1. hoogbegaafdheid;
2. eenzaamheid;
3. verlangen naar intimiteit;
4. peer envy/afgunst van (vrouwelijke) leeftijdsgenoten;
5. een onveranderlijke, onleefbare woonsituatie waar ik (voorlopig) geen invloed op heb;
6. verlies;
7. ongelukkig zijn

1. Taboe: zonder psychisch lijden erkennen dat je niet gelukkig bent/niets hebt om naar uit te kijken (eenzaamheid is geen luxeprobleem)
In dit bericht licht ik toe waarom mensen het zo "schokkend" vinden als iemand zonder psychisch lijden erkent ongelukkig te zijn. Mensen willen alles simpel fixen, ze zoeken een verklaring in psychisch lijden of iets anders "wat mis zou moeten zijn". Een flinke dosis realisme is terecht. Niet alles valt op te lossen en mensen moeten niet de illusie blijven wekken dat iedereen maar hulp kan vinden om "gelukkig"  te worden. Sterker nog: in plaats van hulp te zoeken, is inzicht beter.

Nog erger is de toxische positiviteitsbeweging die leed wil vergelijken. Als je niet gelukkig bent, moet je vergelijken met mensen die in (nog diepere) ellende leven en dankbaar zijn voor wat je hebt. Heeft leed vergelijken ooit iemand geholpen? Het is niet meer dan een drogreden om te zeggen "Er zijn altijd mensen die het nog slechter hebben".

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/10/taboe-zonder-psychisch-lijden-erkennen.html

2. Ongelukkig zijn mag ook worden erkend. Realiteitszin is beter dan "De toekomst zal beter worden"
Ik weet dat mensen elkaar proberen te motiveren, maar waarom altijd maar dat "Gelukkig worden" nastreven? Waarom altijd dat gedoe over een "toekomst"? Waarom altijd dat "Je moet toch doorgaan"? Van wie?

Ik heb de indruk dat mensen het over vooruitgang en de toekomst hebben zonder dat ze realiteitszin hebben. Over de toekomst praten is abstract. De manier waarop vaak over de toekomst wordt gesproken, dat deze wordt voorgesteld alsof morgen alles ineens anders kan zijn in positieve zin, heeft niets met perspectief te maken.

Ik streef helemaal geen toekomst na! Het is niet zo dat ik een nihilist ben. Mensen zijn bezig over gelukkig zijn als doel, maar wat de meesten opnoemen zijn tijdelijke prikkels die bevredigd worden en die niets met existentie te maken hebben. Ik denk niet te ver door. Ik zie het leven heel helder. 

Ik weet dat ik niet meer gelukkig ga worden en ik weet exact waardoor:

1. Ik ben na de dood van mijn moeder enige nabestaande Oostslaaf in Nederland en door de voorloper van VT gescheiden van mijn echte familie;
2. Ik heb geen andere naasten;
3. Ik ben langdurig eenzaam door de stigma's tegen hoogbegaafden, maar ook door uitsluiting door vrouwelijke leeftijdsgenoten die me als concurrent beschouwden;
4. Ik kan moeilijk gelijkgestemden vinden.

Ik weet dat het hebben van familie, een gezin, vrienden of andere naasten onmisbaar is voor levensgeluk en een gevoel van perspectief, omdat sterke sociale banden inherent zijn aan het wezen van sociale dieren van het empathische type.
Dat heb ik niet meer en daar kan ik niets aan veranderen.
Ik kan een relatie met een man die bij me hoort ook niet afdwingen ("Je weet nooit of je hem ontmoet" is niet realistisch. Compatibiliteit is een groot goed voor het krijgen van een liefdesband met iemand, maar sommige mensen vinden helaas nooit die persoon die bij ze past en doen het met een illusie. Dat wil ik nooit).

Mensen kunnen mij niet voor de gek houden. Ik ben niet te sussen met beloften en mooie woorden.
Ik houd niet van getut en wollige adviezen.
Ik heb vaak genoeg geprobeerd om een netwerk van gelijkgestemden op te bouwen.
Een aselecte groep mensen ontmoeten is geen garantie om gelijkgestemden te vinden.

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/09/ongelukkig-zijn-mag-ook-erkend-worden.html

3. Ongelukkig zijn: doorbreek het taboe!
Ik sta ervoor dat negatieve aspecten van het leven mogen bestaan en bespreekbaar zijn. Zo moet het ook bespreekbaar zijn dat sommige mensen verrot veel pech hebben in het leven. Dat willen ontkennen is de ziekte van de maakbaarheidsindustrie, de gedachte dat je je eigen geluk volledig kunt beïnvloeden. Zoals de gedachte dat je een positieve levensinstelling kunt aannemen (de mensen die denken dat ze ervoor hebben gekozen om positief in het leven te staan, hebben dat meestal te danken aan een aangeboren harmonische functie van de receptoren 5-HT1A, 5-HT1B, 5-HT2A, 5-HT2C!).

Het kwam toen mijn moeder nog in het ziekenhuis lag ter sprake, dat ik niets had om naar uit te kijken na haar dood. Toen ik er gewoon over sprak dat ik ongelukkig ben, was het alle hens aan dek! Eerst was het "Maar je bent toch jurist? Vind je schrijven over rechtszaken en de maatschappij dan niet de moeite waard? En je werk? En je hebt hier neuroscience gestudeerd! Je schrijft daar ook over? En je bent tekenaar?" Ik zei: "Wat onbelangrijk allemaal, als je niemand meer hebt".

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/07/ongelukkig-zijn-doorbreek-het-taboe.html

Overzicht: Eenzaamheid en het taboe op het openlijk bespreken van eenzaamheid [bestrijd lonely-shaming]

Is dat een leuke kerstgedachte, praten over eenzaamheid op 25 december 2023?

Ik ben feitelijk alleen. Het is niet slechts het gevoel dat ik er alleen voor sta: ik heb geen naasten meer.
Mensen hoeven bij mij nooit aan te komen met "Iedereen heeft wel iemand/niemand staat er alleen voor". Ik ben van de derde generatie van een migrantenfamilie en mijn familie is door de Nederlandse Staat gescheiden van het land van herkomst. De overgebleven leden waren mijn oma en mijn moeder, die door Nederland zijn geassimileerd. Mijn oma en moeder zijn in Nederlandse pleeggezinnen geplaatst en daar als slaaf gebruikt en mishandeld. De naam en papieren van mijn oma zijn afgepakt, waardoor zij haar familie niet kon traceren. Het gevolg is dat wij alleen elkaar hadden en geen familie buiten het gezin hebben gekend.

Omdat gezelligheid en iemand hebben om mee te delen voor mij belangrijk zijn, heb ik werkelijk niets om voor te bestaan. Dat zeg ik niet uit somberheid, want ik ben helemaal niet depressief en ik heb geen zelfmedelijden. Ik sta alleen op en ga alleen naar bed en op vrije dagen zoals deze ben ik de hele dag alleen- en ik vind het verschrikkelijk. Er valt werkelijk niets goeds te zeggen over het niet meer hebben van naasten. Het is keihard en wrang om zonder familie en geliefden op de wereld te zijn.

Wat eenzaamheid voor mij betekent

Ik ben langdurig eenzaam geweest, maar ik heb geen zelfmedelijden. Het "stereotype" eenzame mens wordt altijd geportretteerd als de trieste, gedeprimeerde, de zielige, sombere, gelaten mens. Ik vind mezelf niet zielig en ik ben niet wanhopig, gedeprimeerd of pessimistisch (n.b. ik heb geen waarde-oordeel over depressies). Dat ik eenzaam ben, komt door het gebrek aan gelijkwaardige contacten. In absolute zin heb ik geen naasten meer. Ik heb geen familie meer, dus ik sta er letterlijk alleen voor.

Eenzaamheid betekent niet dat ik genoegen neem met alles en iedereen. Ik hoor dat ik makkelijk ben in contact; ik ben een makkelijke prater. Dat zegt alleen niets over de toereikendheid van contacten. Ik heb niets met geestelijke poverheid, niets met volksheid, niets met gezapigheid. Dat betekent niet dat ik veeleisend ben; ik heb behoefte aan mensen die bij me passen.

"Ik zou eenzaamheid bij jou niet verwachten". Waarom stereotypen de essentie miskennen.
Ik hoor van mensen die me net hebben ontmoet, dat ze me vrolijk/optimistisch vinden. Als eenzaamheid ter sprake komt, zeggen ze dat ze het bij míj niet verwachten. Het hardnekkige stereotype is dat eenzame mensen somber, in zichzelf gekeerd, introvert ingesteld, verlegen of juist arrogant en labiel zijn.

Dat ben ik allemaal niet. Het gaat erom, dat ik niet het leven heb dat bij me past (economisch gezien ben ik niet erg vrij, ik moet me redden als alleenstaande zonder familie) en dat het niet makkelijk is om aan gelijkwaardige contacten te komen. Ik vertelde dat een keer aan iemand en ik kreeg gelijk het verwijtende "Je zult je wel verheven voelen!". Ik haat mensen die alles in het negatieve trekken, want ik ben verre van veroordelend over anderen. Ik ben een mens met de zó normale behoefte aan gelijkwaardig contact, dat zegt niet dat ik verheven ben en veeleisend ben, maar dat ik de wederkerigheid zoek. 

Stereotypen miskennen die essentie van eenzaamheid: mensen hebben behoefte aan wederkerig, gelijkwaardig contact met mensen van hun eigen niveau van functioneren.

Het is te makkelijk om te zeggen: zoek dan nieuwe vrienden. In deze omgeving heb ik geen nauwe contacten en de mogelijkheid om hier vriendschappen te vormen is er écht niet. Bovendien heb ik een hoog IQ. Bij mij uit zich dat in het zijn van een "mensenlezer". Een hoog E.Q. bestaat overigens niet, dat is een volksmythe. Emotionele intelligentie en cognitieve intelligentie hangen met elkaar samen en zijn géén twee uitersten. Ik heb júist geen behoefte om te praten over moeilijke materie en feitelijkheden, ik praat met anderen graag over het leven, persoonlijke ervaringen en de maatschappij.

Wat mij het sterkst typeert, is dat ik een snel bioritme heb. Het geeft mij daardoor geen voldoening om maar met iedereen om te gaan. Ik heb wel echt behoefte aan contact met pientere, actieve mensen met een groot gevoel voor humor, anders werkt het niet. Iemand die vrij "simpel" is en traag is in het handelen en denken kan ik weliswaar lief vinden en als persoon waarderen, maar dat betekent niet dat gelijkwaardig contact gevormd wordt.

Taboe: openlijk praten over eenzaamheid
Waarom praten de meeste jongeren niet openlijk over eenzaamheid? Dat heeft ermee te maken dat:

1. Van jongeren niet wordt verwacht dat zij eenzaam zijn, omdat zij volgens het cliché "De tijd van hun leven moeten hebben";
2. Altijd met de vinger wordt gewezen. Er zal wel "iets zijn" met een eenzame jongere. De maakbaarheidsgedachte, dat iedereen invloed heeft op het eigen levensgeluk en dat iedereen vrienden kan vinden, maakt dat de miljoenen mensen die heimelijk eenzaam zijn, zich niet uitspreken, behalve dan onder een anoniem account op Reddit of Quora.

Ik kies ervoor om wél openlijk te spreken over eenzaamheid. In het bijzonder spreek ik over eenzaamheid en hoogbegaafdheid, maar ook over de invloed van afgunst van (vrouwelijke) leeftijdsgenoten. Omdat ik niet terugdeins, krijg ik soms te maken met klote-opmerkingen als "Dan zul je het wel aan jezelf te danken hebben" in combinatie met "Jij kijkt op mensen neer" en "Je voelt je vast verheven".

Omdat ik openlijk erken intelligent te zijn, krijg ik dat soort troep over me heen. Het is not done om jezelf niet kleiner te maken, om niet naar complimenten te hengelen en niet aan valse bescheidenheid te doen. Ik ga daar niet in mee. Ik ga niet doen alsof ik mezelf dom vind om bescheiden over te komen. Ik laat me ook niets welgevallen. Dat maakt mij nog niet arrogant. Ik heb juist een stabiel zelfbewustzijn.

1. Als intelligent iemand met eenzaamheid heb ik niets met clichés en overanalyseren. Ik heb mensen van gelijkwaardig niveau van functioneren nodig!
In dit bericht ga ik in op de vele clichés rond eenzaamheid die nog nooit iemand hebben geholpen.
Ik leg ook uit waarom de "standaard" aanbevelingen voor het bestrijden van eenzaamheid, geen zin hebben om eenzaamheid onder hoogbegaafden te bestrijden.

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/11/als-intelligent-iemand-met-eenzaamheid.html

2. Open en eerlijk zijn over eenzaamheid: eenzaamheid valt niet altijd te bestrijden
Begin 2023 kreeg ik berichten van mensen die anoniem wilden beamen dat zij in werkelijkheid niemand of slechts weinig mensen hebben om op terug te vallen.

Ik beschrijf in dit bericht dat ik zélf in aanloop naar de dood van mijn moeder, op zoek ging naar manieren om direct te participeren en om initiatieven voor andere mensen zonder familie op te starten.

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/12/open-en-eerlijk-zijn-over-eenzaamheid.html

3. [Taboe] Eenzaamheid: aannames, weerleggingen, clichés en ongevraagde adviezen verergeren het probleem
De toxische positiviteitsbeweging stimuleert mensen om eenzaamheid te verheerlijken en zich boven de behoefte aan menselijk contact te verheffen. Het gevolg is dat mensen die aangeven wél behoefte te hebben aan menselijk contact, een gevoel van schaamte wordt aangepraat. Ze zouden zwak zijn, hun eigenwaarde niet onderkennen, andere mensen nodig hebben voor hun levensgeluk en hun eigen gezelschap niet genoeg waarderen.

De vele clichés en truïsmen over eenzaamheid die circuleren en zich in het collectief geheugen ingraven, hebben bovendien nog nooit iemand geholpen. Ik bespreek de effecten van deze dooddoeners.

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/06/eenzaamheid-aannames-cliches-en.html

4. Eenzaamheid laat diepe sporen na
Dit is mijn persoonlijke relaas over eenzaamheid. Als kind was ik nooit alleen. Vanaf mijn 12e kreeg ik stelselmatig te maken met afgunst van meisjes, later van vrouwelijke leeftijdsgenoten die mij als concurrentie zagen. Omdat ik jarenlang in jongensklassen heb gezeten, o.a. in de ICT, ben ik ook tijden níet eenzaam geweest. Het was zo gezellig en zo fijn om vrij te zijn van het gestook in mijn sociale contacten door vrouwelijke leeftijdsgenoten.

Op mijn 15e werd ik voor het eerst met eenzaamheid geconfronteerd en dat gevoel was voor mij onbeschrijflijk. Het deed zoveel pijn om alleen te móeten zijn, dat ik dit bestaan niet meer wilde. Het betekende niet dat ik aan mijzelf twijfelde of dat ik bij zomaar iedereen aansluiting wilde. Ik wilde mensen om me heen die bij me pasten. Het lijkt misschien paradoxaal: ik ben optimistischer dan de meeste mensen die ik ontmoet, maar dat neemt de pijn van eenzaamheid niet weg.

In dit bericht vertel ik ook hoe pijnlijk het is als iedereen zegt "Jij redt je wel", terwijl niemand ook maar iets heeft gedaan om me bij te staan.

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/08/eenzaamheid-laat-diepe-sporen-na.html

5. Eenzaamheid en hoogbegaafdheid
Voor hoogbegaafden is er niet zomaar een manier om eenzaamheid aan te pakken. Dat heeft er mede mee te maken dat ánderen stigma's over hoogbegaafdheid in stand houden, onder meer dat cliché "Je zult wel op anderen neerkijken".

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/07/eenzaamheid-en-hoogbegaafdheidhoge.html

6. Hoe is het, om echt alleen te zijn?
Ik ervaar hoe ongepast het is als mensen zeggen: "Niemand is werkelijk alleen", "Je denkt misschien dat je er alleen voor staat, maar er is altijd iemand" en "Versterk de band met je naasten".

Ik heb werkelijk geen naasten meer. Ik heb niemand om te omhelzen, om aan te raken, om mee te delen. Ik heb geen familie. Alles in mijn leven moet ik zelf doorstaan. Dat maakt niet sterker. Het is verstikkend om dag en nacht zonder naasten te moeten leven. Dat betekent niet dat ik "iemand nodig heb", maar dat ik mens ben en behoefte heb aan warm contact. Voor mij was het hebben van familie belangrijk. Ik zou willen dat ik er níet alleen voor hoefde te staan, maar het is zoals het is.

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/06/hoe-is-het-om-echt-alleen-te-zijn.html

7. [Waarschuwing: controversieel onderwerp] Eén van de taboes om bespreekbaar te maken: zelfmoord [+ bestrijd het schadelijke effect van waarde-oordelen en clichés]
Ik kies ervoor om gevoelige taboe-onderwerpen bespreekbaar te maken om onnodige schaamte, stigma's en eenzaamheid zoveel mogelijk te bestrijden. Daarvoor ben ik de aangewezen persoon, omdat ik heel goed voel en begrijp hoe het menselijk leven in elkaar zit. Door alles mooi te praten en taboegevoelens weg te stoppen, worden mensen niet geholpen. In plaats daarvan krijgen mensen die met gevoelens over eenzaamheid en suïcide zitten, te maken met moralisme, nutteloze adviezen, waarde-oordelen verpakt als zogenaamd goedbedoeld advies en afkeuring.

Mensen geloven graag dat suïcidale gedachten en zelfmoorden het gevolg zijn van psychische problemen, maar de werkelijkheid is anders. In meer dan 50% van de gevallen is er géén psychische stoornis in het spel bij zelfmoord. Herhaald onderzoek wijst dit uit. De gedachte dat zelfmoord altijd het gevolg is van een psychische stoornis, komt voort uit de de moralistische opvatting dat een zekere vorm van rationaliteit in combinatie met zelfmoord een afkeurenswaardige gewaarwording is.

Ik geef enkele onderliggende factoren die ervoor kunnen zorgen dat mensen zelfmoord overwegen:

1. Onbegrepen zijn;
2. Geen adequate sociale contacten hebben;
3. Stigma's rond (jong zijn en) eenzaamheid;
4. Pesterijen (bijvoorbeeld op het werk, op een opleiding of in de eigen omgeving) die ondanks een noodkreet van het slachtoffer niet worden aangepakt, omdat docenten, leidinggevenden of meelopers van terreurburen meewerken aan het in stand houden van de situatie/niet het karakter hebben om pesten te beëindigen;
5. Armoede en chronische ziekten

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/07/waarschuwing-controversieel-onderwerp.html

8. Als "mensenlezer" (iemand met aangeboren hoogontwikkelde intuïtie) is het bestaan eenzaam
Hoogbegaafdheid en heldervoelendheid gaan in mijn geval samen en zijn in wezen geen probleem. Het probleem is dat ik geen mensen ontmoet in mijn directe omgeving die dit herkennen. Ik heb alles direct door.

Ik was als kind door niemand te beïnvloeden, omdat ik toen iedereen al doorhad en een sterk ontwikkeld bewustzijn had. Mensen vonden dat maar ongemakkelijk. Leeftijdsgenoten snapten niet dat ik zo snel was met ergens de clou van begrijpen.

Dat ik bijna altijd eenzaam ben heeft niets te maken met verhevenheid, maar dat mijn leeftijdsgenoten nooit hetzelfde hadden en hebben. Ik heb mensen om me heen nodig die meer gelijkwaardig zijn, zowel in bioritme als in intuïtie. Mensen die dit niet hebben, leven met (vaak) illusoire gedachten als "Je moet alles een kans geven", "Alles moet wennen", "Niet geschoten is altijd mis" en "Misschien heeft de ander geen slechte intenties".

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/11/als-mensenlezer-iemand-met-aangeboren.html

9. [ Loneliness #1 ] Loneliness is a legacy left unknown
You cannot address loneliness with ill advice, "explanatory blame" and stereotyping
Let me speak from personal experience. It is not such a hot topic to speak about loneliness when being young. I haven't spoken about loneliness because I deliberately avoid ill advice, clichés and blame. I am not looking for someone pointing a finger to character traits that might be to blame. Certainly, I don't even know why I have been alone ánd lonely for a great part of my life.

I don't mind exploring dark themes like loneliness, a topic that none of my peers has ever welcomed to discuss openly. I absolutely despise the thought of ever getting old, living my life just for myself alone. It is a curse. No one should try to convince me that life is worth living for a purpose if I have to live without strong social bonds.

Now, I have no remaining family. Since the loss of my mother on 18 February 2023, I have literally been all by myself, to this day I have exactly no one to resort to or share my feelings with, even though I am an expressive, honest, not-so-easily-offended and talkative person. I know myself well. I know that I am not one to hide myself and douche myself in darkness.

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/03/loneliness-is-legacy-left-unknown.html

10.[ Loneliness and living on with no family and loved ones left ] Having no family: how assimilation of an extremely small migrant family hit me, as the only remaining member
I never knew that it wasn't that normal to have no extended family, until I learned from the false adoption history affecting my grandmother, my mother and ultimately me.

I never thought that being the 3d generation of an extremely small family of migrants would have hit me like this: it means that I am the only remaining member in my country of residence, the Netherlands.

I am the only remaining family member in The Netherlands. Our family dies off with me
Well, here I am. I am the only remaining family member in The Netherlands. I don't know who my relatives are, I don't know where they reside, I don't even know our actual surname. I can't compare with family members to know if we have personality traits in common. I will never know if they are as impatient and talkative as we were. I do not know whether they are as articulate and strongly opinionated. I guess so. These are traits that defined my grandmother, my mother and me.

https://rechtenadvies.blogspot.com/2023/03/having-no-family-how-assimilation-of.html

[Taboe] Eenzaamheid laat diepe sporen na

Ik leg mijn gevoelens op de openbare snijtafel; ik doe dat zelf, want ik ben mijn eigen beste snijtafel. Ik maak er geen geheim van eenzaam te zijn. Ik kies er bewust voor om via deze weg over het onderwerp te schrijven. Niet omdat ik moeite heb om er "live" openlijk over te praten, maar omdat dit de enige manier is waarop ik niet word lastiggevallen door mensen die een ziekelijke neiging hebben om alles te willen verklaren of te willen "fixen". Meestal met cirkelredeneringen en truïsmen, daarom heb je er niks aan (het belangrijkst is dat mensen open staan voor écht contact! Die vooroordelen, clichés en ongevraagde adviezen kunnen weg, vraag liever hoe iemand iets zelf ervaart!).

Sommige mensen willen hun eigen gevoelens projecteren en zijn buitengewoon apert in hun opmerkingen. Die mensen zijn niet intelligent en niet empathisch, maar bemoeizuchtig. Ik heb bovendien geen boodschap aan zogenaamd goedbedoelde adviezen.

Dan nog iets: mensen denken dat het helpt om "leed te vergelijken". Als iemand openlijk over eenzaamheid spreekt, is er altijd wel een ander die meent dat het troostrijk is om te vergelijken met mensen die in nóg ergere omstandigheden leven. Dat is niet de manier om iemands gevoelens serieus te nemen. Sterker nog: vergelijkingen zijn geen relativeringen, maar zij bagatelliseren de gevoelens van een ander.

Vooraf: er heersen nogal wat clichés over hoe eenzame mensen in elkaar zitten. Er zou "iets" moeten zijn waardoor mensen chronisch eenzaam zijn.

Ik ben niet zielig, ik ben niet labiel, niet introspectief ingesteld, nooit overprikkeld, niet passief, niet verlegen, geen sociale kluizenaar, geen sociaal onhandig iemand, geen geboren loner, geen pessimist, niet wanhopig genoeg om met iedereen om te willen gaan, geen vastklamper, geen hyperkritische selectieve persoon die alles en iedereen afwijst, geen muurbloem, geen bitch. Ik haal geen voldoening uit contact met mensen die heel erg onintelligent zijn en onintelligente interesses hebben (zoals praten over anderen of over sportschoolprestaties en "werken aan het uiterlijk").

Ik accepteer zeker niet iedereen. Ik ben niet lief tegen iedereen om maar aardig te worden gevonden. Ik ben niet meegaand. Ik zal nooit een band hebben met mensen die alleen maar in clichés spreken, denken en voelen en/of die heel sterk een volkse aard hebben. Ik ben een zelfstandige denker. Ik confronteer onoprechte mensen met hun intenties en doe niet aan geveinsde beleefdheid. Dat maakt mij nog geen bitch of een "moeilijk iemand". 

Mensen voelen vaak vanaf de ontmoeting dat ik intelligent ben (dat zeggen ze zelf) en dat is meerdere keren een reden geweest dat mensen me vermeden. Intelligentie wordt door sommigen als "eng" ervaren, omdat mensen vasthouden aan algemene stigma's die ze als vooroordelen houden: dat ik hun gedachten kan lezen, dat ik ongeduldig en kritisch ben, dat ik nooit tevreden ben, dat ik hun zinnen in zou kunnen vullen, dat ik iedereen kan betrappen op leugens en anderen als dommer kan beschouwen. Daar komt bij dat ik langdurig onder afgunst heb te lijden. Door vrouwelijke leeftijdsgenoten word ik tot op de dag van vandaag als een bedreiging beschouwd. Een paar maanden geleden werd ik op een bijeenkomst nog buitengesloten omdat vrouwen over "mijn voorkomen" zaten te roddelen.

Als kind was ik nooit alleen
Tot aan mijn 12e ben ik echt nooit alleen geweest. Ik had altijd wel een paar leeftijdsgenoten om de hele dag mee door te brengen. Twee jongens en twee meisjes waren mijn beste vrienden, voor de rest bracht ik de tijd door met verschillende kinderen van diverse komaf. Met mijn beste vriend was ik zo hecht, dat we altijd elkaars hand vasthielden en ik samen met hem naar autoshows ging, omdat hij het leuk vond. Ik had niet eens door hoe "smerig" zijn thuis eigenlijk was; zijn moeder, een intelligente, zeer empathische vrouw, had een hardnekkige verslaving, evenals haar echtgenoot. Dat zijn huis stonk en vergeven was met vlooien en wantsen, viel me helemaal niet op, omdat ik me bij hem en zijn ouders thuis voelde. Door de problemen van zijn ouders is het gezin en daarmee onze vriendschap buiten beeld geraakt. Ik heb nooit geweten waar ze naartoe zijn verhuisd. Andere jeugdvriendschappen zijn verwaterd toen we naar andere scholen gingen en onze interesses mijlenver uit elkaar leken te zijn gegroeid. 

Hoe de giftige vrouwelijke concurrentiedrang bij kinderen van rond de 12 jaar een belangrijke rol speelt in uitsluiting
Ik werd vanaf mijn 12e buitengesloten door vrouwelijke leeftijdsgenoten, omdat ik vanaf die leeftijd als een bedreiging werd gezien. Aan het begin van het jaar werd gezegd dat ik voor een modellenbureau werkte en balletdanseres was. Ik weet niet hoe ze het hadden bedacht, maar de veronderstelling was kennelijk genoeg. Meiden vergeleken zichzelf met me en verspreidden roddels over me, onder meer dat ik anorectisch was en siliconen had laten plaatsen. Dat interesseerde me allemaal niet. Ik was nooit echt alleen, want ik kon het goed vinden met de jongens.

Ik had een tijdlang het geluk om in beta-klassen te zitten en daar heb ik veel lol gehad. In tegenstelling tot wat mensen graag denken, was er bij de beta-vakken veel ruimte voor humor en gesprekken. In de ICT-vervolgopleiding was ik vanaf de kennismaking onderdeel van een leuke groep. Geen clique. We werkten samen, we gingen samen naar sport, ik was gelukkig nauwelijks een dag alleen. Ik kon daar helemaal mezelf zijn; ad rem, harde en scherpe grappen maken. Ik heb duidelijk gemerkt dat jongens en mannen heel empathisch kunnen zijn, hoewel jongens en mannen ook afgunst naar elkaar kunnen tonen.

Uiteindelijk is het mijn vrouwelijke leeftijdsgenoten helaas gelukt om vriendschappen van mannen met mij te verbieden of de sfeer zo te verzieken, dat vrienden bij me toegaven dat het beter was als ze niet meer met me af zouden spreken. Zo vielen mijn vriendschappen ten prooi aan de besluiteloosheid van de jongens en mannen in kwestie. Mijn beste vriend werd ontmoedigd om nog met me om te gaan. Zijn vriendin heb ik ontmoet toen we met z'n drieën afspraken, ze deed ineens alsof ze zich niet lekker voelde en dat was de laatste keer dat ik ze heb gezien. Toen de vriendschap niet langer mocht bestaan, voelde ik echt wat een zwart gat inhield.

Op mijn 15e werd ik voor het eerst geconfronteerd met eenzaamheid. Het was voor mij een grote klap.
Ik wilde er niet over praten, ik wilde niet terug naar huis omdat ik het wilde verbergen. Ik wist niet eens wat me overkwam. Mijn moeder had het wel door. Maar ik wilde er niet over hoeven praten, omdat ik zelf niet kon verklaren waarom me dit te wachten stond. Eenzaamheid voelde alsof ik werd afgestraft. 
Zo was ik dus op mezelf aangewezen. Ik ging tijdens vakanties alleen naar de andere kant van het land, ik vulde zelf mijn dagen in. Ik begon eronder te lijden.

Het was niet zo dat ik aan mezelf twijfelde, maar het deed zoveel pijn om alleen te móeten zijn, dat ik dit bestaan niet meer wilde. Ik wilde niet aansluiting vinden bij zomaar iedereen en voelde ook niet de behoefte om door iedereen geaccepteerd te worden; waar ik behoefte aan had, was aan mensen om het leuk mee te hebben. Het liefst had ik een vriend naast me willen hebben, iemand om aan te kunnen raken, zijn warmte, zijn gezelschap, alles wat daarbij komt kijken. Ik ben nooit op zoek geweest naar zware kost en moeilijkdoenerij; ik wilde en wil het alleen maar gezellig hebben.

Veel tegenslag 
Het leven zelf zat op geen enkele manier mee. Mijn moeder kreeg in totaal 5 keer met kanker te maken en ik stond er als kind, vervolgens als 16-jarige en daarna (in mijn afstudeerjaar op de universiteit) samen met haar alleen voor. We werden onder de armoedegrens getrapt, omdat mensen bij arbeidsongeschiktheid door (meerdere keren primaire) kanker worden afgevoerd naar een uitkering en ik als kind geen mogelijkheid had om bij te verdienen terwijl ik nog op de basisschool zat én geacht werd voor mijn moeder en het huishouden te kunnen zorgen. Mijn moeder kon niet meer aan het werk op chirurgie. Als dertiger zat ze als enige van haar leeftijd op de afdeling om zeer zware operaties, chemo en een eindeloos bestralingstraject te ondergaan. Ik vind het zo wrang. Zo ontzettend wrang, dat iemand dat allemaal moet meemaken om zo te eindigen. Na de openbaring van de symptomen door hersentumoren op 31 december 2022, heeft ze 6 weken geleefd. In haar geval is ze niet afgetakeld, maar raakte ze plotseling verlamd. 

Hoe afgesneden worden van onze echte (Oost-Europese) familie tot op de derde generatie impact heeft 
Omdat ik niet anders gewend was, leek het mij als kind vanzelfsprekend dat mensen geen familie hadden. Tot aan mijn adolescentie had ik geen idee dat wij de tweede en derde generatie van een migrantenfamilie zijn die door toedoen van de Nederlandse Staat en de voorloper van Veilig Thuis zijn afgesneden van onze familie in Oost-Europa. Toen ik een opdracht had gekregen om een familielijn op te tekenen, hoorde ik dat onze naam is afgepakt en onze Oost-Slavische achtergrond met invloed van Aziatische voorouders is gewist door assimilatie. 

Het cliché "Als je jong bent, moet je de tijd van je leven hebben" was kwetsend
Alles noodgedwongen alleen doen vond ik een verspilling van mijn enthousiasme en het plezier dat ik te bieden had. Als ik aan de andere kant van het land zat, raakte ik onderweg wel met mensen in gesprek. Met buschauffeurs, stellen die een tocht door Nederland en België maakten, alleen reizende toeristen die er wél zelf voor hadden gekozen om solo te gaan en daar niet eenzaam onder waren. De mensen die ik sprak, waren soms verbaasd dat ik alleen was. Er is mij meer dan eens gezegd dat mensen dachten dat ik veel vriendinnen had en/of populair was, omdat ik makkelijk ben in de omgang (dat is zo: ik praat makkelijk over allerlei onderwerpen en je kunt gerust bij me binnenlopen, omdat ik géén last heb van moodswings ben ik altijd stabiel en heb ik geen dagen dat ik me af wil zonderen).
Ongewenst altijd alleen zijn, is niet het beeld dat mensen koppelen aan "jong zijn en de tijd van je leven hebben". "Dit moet de tijd van je leven zijn" is een uitspraak die me ook nogal eens heeft gekwetst. 

Ik ben mensen niet gaan vermijden en me ook niet af gaan sluiten voor contact. Toch ben ik nog altijd eenzaam. Het is een extra moeilijke situatie voor mij, omdat de belangrijkste persoon in mijn leven dood is, ik geen familie heb en dus voor niemand behalve mezelf besta. Dat is geen leven, want mensen zijn vanuit hun ontwerp wezens die behoefte hebben aan diepe sociale banden. Sommige mensen prijzen zichzelf omdat ze niemand nodig hebben en hun eigen gezelschap als het hoogste goed beschouwen. Dat moeten ze helemaal zelf weten, maar het gaat in tegen het menselijk ontwerp. De hersenen van sociale diersoorten hebben neurofeedback nodig van anderen. Andere mensen zijn nodig voor de voortdurende sociaal-emotionele ontwikkeling. Het contact met anderen leert ons iedere dag over onszelf, maar geeft ook vorm aan de emotionele behoeften.

Het is niet zo dat het uitbreiden van het aantal sociale contacten, bijvoorbeeld met vrijwilligerswerk, werk of het uitoefenen van interesses zoals sport, per definitie beantwoordt aan de behoefte aan betekenisvolle sociale relaties. Daarvoor is adequaat contact nodig. Of mensen geloven dat introversie en extraversie bestaan is niet relevant voor de behoefte aan het vormen van betekenisvolle sociale banden (N.B.: er is géén wetenschappelijk fundament voor de hypothese dat mensen zijn te verdelen in twee tegengestelde persoonlijkheidstypes). 

Het is geen zwakte om te erkennen dat mensen sociale banden nodig hebben om te overleven. Niet gelukkig zijn als persoon die alleen is, heeft niets te maken met behoeftig zijn, "clingy" zijn, afhankelijk zijn of je eigen gedachten en gezelschap niet kunnen waarderen. Ik heb juist heel erg de behoefte aan gezelligheid, drukte, activiteit, veel prikkels. Alleen-zijn gaat bij mij in tegen de manier waarop ik ben aangelegd. Dat zeg ik niet omdat iemand me is ontvallen. 

De belangrijkste persoon in mijn leven wist tot op het moment van haar dood hoe eenzaam ik ben. 
Mijn moeder zei, in de week voor haar dood: 'Ik weet waarom je eenzaam bent. Jij hebt alles door en dat vinden mensen confronterend'. Ik kon en kan me nog steeds niet voorstellen dat ik dáárdoor veroordeeld lijk te zijn tot een eenzaam bestaan. Mijn moeder is altijd bang geweest dat ik zelfmoord zou plegen vanwege de voortdurende eenzaamheid. We hadden ook niemand om het mee te bespreken, omdat mensen vonden dat wij alles mee hadden. Wij werden wel "Dames van het goede leven", "Eeuwige optimisten" en "Lachebekjes" genoemd. Niet dat wij ons anders voordeden; het was hoe anderen ons zagen en hoe anderen mij nu nog zien.

"Jij redt je wel". Nee, ik red het niet. 
Mensen die me zien lachen of horen kletsen (ik ben een drukke prater) denken dat ik gelukkig ben. Zij zien niet het intense verdriet en de uitholling door jarenlang eenzaam zijn.
Mensen oordelen op wat ze op het eerste gezicht zien. Ze zeggen altijd "Jij redt je wel" en "Het komt goed". Lekker makkelijk. Ik hoor mijn hele leven al "Jij redt het wel". Ik red het helemaal niet. De eenzaamheid heeft me van binnen al kapotgemaakt.

Op sommige dagen, zoals vandaag, is het bijna niet uit te houden. Ik werd ermee wakker. Ik word er vaak mee wakker en soms doet alleen zijn me zo'n pijn dat ik gerust de hele nacht kan huilen, tot ergens in de ochtend. Ik heb jaren geleden de rapportages van mijn geboorte gezien. Ik ben gereanimeerd. De wrangheid daarvan is dat ik liever had gewild dat ze me hadden laten gaan. Ik vind dit echt een vreselijk leven. Alleen achterblijven, zonder iemand om een band mee te hebben, is onvoorstelbaar eenzaam. 

De paradox: ik ben optimistischer dan de meeste mensen die ik ontmoet, maar dat neemt de pijn van mijn eenzaamheid niet weg
Hier komt wat anderen misschien paradoxaal vinden, tenzij ze de antennes hebben om het te begrijpen: ik ben optimistischer dan de meeste mensen die ik ontmoet. Ik ben niet iemand die zich afzondert en in het donker met de rolluiken dicht gaat zitten somberen; ik blijf zelfs niet binnen. Dat neemt niet weg dat de eenzaamheid z'n tol eist van mij en dat ik het ook niet vol kan blijven houden. De mensen die ik spreek, zijn vaak negatief over andere mensen, of ze genieten ervan om alleen te zijn. Daardoor kan ik ook bij hen mijn gevoelens niet uiten. Ik doe het wel, maar ze werpen me tegen dat het heerlijk is om alles alleen te doen en dat ze geen behoefte hebben aan anderen. Het is heel simpel: het gaat tegen de menselijke natuur in om alleen te zijn en graag samen zijn betekent niet dat ik mijn eigen gedachten of gezelschap niet kan verdragen of dat ik geen vindingrijkheid heb om mijn tijd zelf in te delen.

Zou ik minder intelligent willen zijn?
Nee; ik heb nooit de wens gehad om bij de meerderheid te horen of in cliques te passen. Ik zou willen dat ik vanaf jonge leeftijd een netwerk had gehad van gelijkgestemden.

Zou ik het leven van een ander willen hebben?
Nee, ik heb nog nooit de wens gehad om met een ander te ruilen. Niet vanwege die overdreven zware beeldspraak als "Dan moet je ook het kruis dragen van een ander", maar omdat ik het (gezins)leven van anderen niet zaligmakend vind.

Ik zou in plaats daarvan hebben gewild dat wij het leven dat en de omgeving hadden die bij ons hoorde. Door de armoedeval waar wij in zijn gerot zat een leven dat bij onze persoonlijkheden zou passen (open voor nieuwe contacten en ervaringen, actief, optimistisch) er voor ons als jong gezin niet in. Meer dan ooit besef ik nu dat de omgeving waarin je opgroeit en leeft of waarin je een gezin vormt, van invloed is op de kansen om talent en interesses te ontwikkelen. Zonder een netwerk en middelen om te exploreren, lukt dat écht niet.

Je kunt nog zoveel vaardigheden hebben, als er in de omgeving geen culturele mogelijkheden zijn en de mensen zijn ook nog eens zó negatief over alles (meer dan "aanstelster" kregen we niet te horen, omdat uitblinken en enthousiasme vieze woorden waren in onze kille stadse omgeving), dan is het moeilijk om een platform te vinden om jezelf verder te ontwikkelen. Qua locatie was het al relatief onmogelijk. We kwamen hier niet zomaar weg door die armoedeval. Dat is zo zonde. Mijn moeder had net als ik vele interesses en veel enthousiasme, maar ook zij stuitte op desinteresse en afgunst. Extreme afgunst. Nog erger dan waar ik mee te maken heb.

[Waarschuwing: controversieel onderwerp] Eén van de taboes om bespreekbaar te maken: zelfmoord [+ bestrijd het schadelijke effect van waarde-oordelen en clichés]

Suïcide, zelfmoord, is omgeven met mythes en vooroordelen die ervoor zorgen dat het onderwerp in de taboesfeer blijft. Het onderwerp uit de taboesfeer halen is niet hetzelfde als het aanmoedigen.
In sommige culturen is zelfmoord géén taboe, maar een geaccepteerd fenomeen om schaamte voor de familie te voorkomen of eerherstel te bereiken. Hoe mensen in het westen invullen wat zij van suïcide vinden, is dus grotendeels cultureel bepaald. Die onvermijdelijke culturele blik bepaalt ook dat het vóóral vermeden wordt om over te praten en dat beeldspraak wordt gevoerd om het onderwerp zoveel mogelijk te versluieren.

Ik vind de dood geen taboe. Suïcide mag als onwenselijk worden beschouwd, maar eenzaamheid of het niet meer hebben van naasten is veel erger dan de dood. De dood is niet tragisch, alleen achterblijven en eenzaamheid zijn wel tragisch. Helaas is eenzaamheid onbespreekbaar doordat (1) mensen met ongevraagde adviezen en zinloze clichés aan komen zetten; (2) de eenzame zelf de schuld/verantwoordelijkheid krijgt toegeschoven en (3) eenzaamheid onder jongeren stelselmatig is genegeerd, omdat mensen het stereotype geloven dat iedere jongere gelijkwaardig contact zal vinden tussen alle mensen die ze ontmoeten.

Eenzaamheid is een lijdensweg. Eenzaamheid holt het bestaan uit. Nee, het is niet motiverend of geweldig om met eenzaamheid te leven, integendeel. Ik vraag me regelmatig af waar het voor nodig is om zo'n moeilijk bestaan te hebben, want eenzaamheid achtervolgt een mens dag en nacht. Voor iemand die het graag gezellig en druk heeft en gericht is op levendigheid, is het een straf. En "Zoek hulp", in de zin van "Zoek een psycholoog", is te simpel. Dat helpt niets om eenzaamheid op te lossen als het niet gaat om geremdheid in contact of intersociale gebreken, maar een absoluut gebrek aan gelijkwaardig contact. Het probleem met de meeste psychologische benaderingen is dat de focus ligt op zelfwaarde, zelfrespect, gedachten over eenzaamheid, maar tekortschiet wanneer dit allemaal niet ten grondslag ligt aan de eenzaamheid. 

Ik kies ervoor om gevoelige taboe-onderwerpen bespreekbaar te maken om onnodige schaamte, stigma's en eenzaamheid zoveel mogelijk te bestrijden. Daarvoor ben ik de aangewezen persoon, omdat ik heel goed voel en begrijp hoe het menselijk leven in elkaar zit. Door alles mooi te praten en taboegevoelens weg te stoppen, worden mensen niet geholpen. In plaats daarvan krijgen mensen die met gevoelens over eenzaamheid en suïcide zitten, te maken met moralisme, nutteloze adviezen, waarde-oordelen verpakt als zogenaamd goedbedoeld advies en afkeuring.

Noot: het probleem van eenzaamheid was net zo hardnekkig voor het grootschalig worden van het gebruik van sociale media. Sociale media verdiepen niet en zijn niet debet aan de menselijke fenomenen van niet de juiste personen vinden om een betekenisvolle band mee te krijgen, sociale isolatie, armoede en chronische aandoeningen. Het is weliswaar laagdrempelig geworden om aan cyberbullying te doen, maar dat laat onverlet dat sociale uitsluiting door (meestal vrouwelijke leeftijdsgenoten) van alle tijden is.

Luister vooral niet naar domme mensen, want die zien paradoxen die er niet zijn vanwege het gebrek aan inzicht in oorzaak en gevolg
Domme mensen zien paradoxen die er niet zijn. Die mensen hebben geen inzicht in oorzaak en gevolg, geen vaardigheid om van abstract naar concreet te denken. Dat wordt duidelijk als het onderwerp eenzaamheid en suïcide wordt besproken. Domme mensen denken dat gelukkig zijn een bewuste keuze is en dat suïcidaliteit hetzelfde is als "graag dood willen". In vrijwel alle gevallen is een gebrek aan verbetering in het leven het belangrijkste motief voor zelfmoord.

Het is ook een cliché dat mensen die zelfmoord plegen "Kiezen voor een gemakkelijke uitweg" of "Het leven niet meer aankunnen". Vaak hebben mensen alles al geprobeerd en is er geen oplossing of hoop op beter. Uitzichtloze armoede, bijvoorbeeld. Er is een groep die nergens terecht kan omdat het inkomen te hoog is voor de verschaffing van middelen om te overleven, terwijl het inkomen te laag is om van rond te komen en de generatie van méér inkomen is uitgesloten. Of economische dakloosheid: op straat worden gesmeten omdat er geen huurwoningen of betaalbare koopwoningen zijn, terwijl de daklozenopvang voor verslaafden/multi-probleemgezinnen is bestemd. Dat is iets anders dan het leven niet aankunnen.

Simpele zielen die geloven in tegeltjeswijsheden, denken dat overal maar een oplossing voor bestaat zonder dat ze zélf moeite doen om een ander bij te staan. Bovendien willen veel mensen graag wegkijken van het feit dat uitzichtloze armoede in Nederland gemeengoed is voor chronisch zieken.

Moralistische waarde-oordelen en de drang om het "te fixen" werken averechts
Het werkt averechts om aannames en moralistische waarde-oordelen op te leggen. Dat mensen overal een verklaring voor willen geven en het maar even willen "fixen" (een voorbeeld: 'Bel dan 113' is de manier waarop mensen tegenwoordig denken bij te kunnen dragen aan het voorkomen van suïcide). Die drang van mensen om iets dat als eng/akelig/naar wordt ervaren te fixen, zorgt ervoor dat de betrokkene niet begrepen en niet gehoord wordt. 

Het is een bemoeizieke geldingsdrang in combinatie met zelfoverschatting, die mensen ertoe brengt om voor alles een verklaring of "snelle fix" te willen aandragen en confronterende onderwerpen te moraliseren. De mensen die dat doen zijn niet intelligent en niet empathisch, dus ze hebben niets zinvols bij te dragen. 

Door het bagatelliseren van gevoelens en het schofferen van betrokkenen ("egoïst") worden betrokkenen niet serieus genomen
Ten onrechte wordt aangenomen dat praten over "nare" onderwerpen zoals zelfmoord, tot dadendrang leidt. Zo gebeurt het dat mensen ogenschijnlijk abrupt tot suïcide komen, terwijl vaak al lange tijd signalen zijn gegeven dat het niet goed gaat en dat deze signalen zijn gebagatelliseerd. Betrokkenen worden ook nog eens om de oren geslagen met het zwakzinnige waarde-oordeel dat iemand die het niet meer ziet zitten, egoïstisch is. Dat is voor zowel de persoon zelf als de familie een schoffering, omdat hun gevoelens niet serieus worden genomen.

Clichés zijn kwaadaardig: iemand wordt niet werkelijk gehoord en erkend in zijn/haar gevoelens
Voelt iemand zich ongelukkig? De ongevraagde aannames en clichés waardoor iemand niet werkelijk gehoord wordt zijn bekend:

"Je bepaalt je eigen levensgeluk"

"Relaties zijn ook niet alles"

"Je weet nooit of morgen ineens alles anders is"

"Niemand heeft échte vrienden, maak je daar niet druk om"

"Je moet contacten met andere mensen niet belangrijk vinden, je moet jezelf gelukkig maken"

"Iedereen voelt zich weleens ongelukkig"

"Het leven van anderen is ook niet perfect"

"Iedereen voelt zich weleens eenzaam"

"Als je niemand hebt om voor te leven, moet je voor jezelf leven"

"Je wordt sterker van tegenslag en pesterijen"

"Je moet zelf invulling geven aan het leven"

Ik zet me ervoor in om clichés van mensen te bestrijden en ze uit te dagen om zélf na te denken. Want bovenstaande "wijsheden" die zo vaak worden opgelepeld, hebben nog nooit iemand geholpen. Dat clichés niet onschuldig zijn, heeft ermee te maken dat mensen er ook naar gaan handelen. Mensen geloven dat volkse wijsheden goed voor ze zijn. Tegelijk zijn clichés en waarde-oordelen beledigend en hebben ze tot gevolg dat iemand zich niet meer uitspreekt, om geen negatieve opmerkingen of zinloze "adviezen" te hoeven krijgen.

Waarom zijn tegeltjeswijsheden zo fout? Omdat het meestal om een combinatie van een truïsme, aannames, psychologie van de koude grond/pseudowetenschap en cirkelredeneringen gaat. Eén van de ergste clichés, "Zoek mensen om vriendschap mee te sluiten", is geen advies maar de kern van het probleem: iemand vinden om een betekenisvolle band mee te hebben is niet iets om af te dwingen!

Als je in je eigen omgeving (of dit nu thuis is, of op het werk, op school, op de universiteit, tijdens het sporten) geen adequate contacten kunt vinden om met iemand een diepere band op te bouwen, is dit situationele eenzaamheid. Soms is het tijdelijk, bijvoorbeeld na een verhuizing. Situationele eenzaamheid kan evengoed heel lang duren, zelfs levenslang voor sommigen die niet het geluk hebben om de juiste contacten te vinden.

Ik ben zelf bijvoorbeeld geen moeilijke denker, maar ik ben niet eenvoudig voor de meeste mensen. Ik leg snel verbanden en heb heldervoelende vermogens. Ik ben nog nooit overspannen geweest, ook al valt mijn leven sinds de geboorte echt niet mee. Mensen denken dat ik tomeloos ben. Het meest confronterend voor anderen: ik zie intenties van mensen direct. Dat kan afschrikken. Daarom heb ik behoefte aan authentieke mensen. Het is voor mij niet relevant of mensen in een bepaald persoonlijkheidprofiel zijn te proppen.

De mythe dat iedere suïcidale persoon of persoon die zelfmoord pleegt, een psychiatrische aandoening heeft, werkt stigmatiserend
Recentelijk is er aandacht geweest voor suïcide onder jongeren die een positief toekomstbeeld leken te hebben. Om er een verklaring voor te geven, vonden sommige buitenstaanders het nodig om te zeggen dat zij waarschijnlijk een ernstige psychiatrische ziekte hadden. Noot: zelfs al zou dat het geval zijn, is het dan "niet erg" als het iemand met psychisch lijden en wel taboewaardig als het een eenzaam of chronisch ziek iemand zonder psychische stoornis betreft?

Het is ook nog eens niet juist.
Ik kan er heel concreet over zijn: meer dan de helft van de zelfmoorden wordt gepleegd door mensen die géén psychisch ziektebeeld hebben. Meerdere evaluaties bevestigen dit beeld (Does suicide always indicate a mental illness?, London Journal of Primary Care 2009; 2(2)).

In meer dan 50% van de gevallen is er géén psychische stoornis in het spel bij zelfmoord. Herhaald onderzoek wijst dit uit. De gedachte dat zelfmoord altijd het gevolg is van een psychische stoornis, komt voort uit de de moralistische opvatting dat een zekere vorm van rationaliteit in combinatie met zelfmoord een afkeurenswaardige gewaarwording is.

De gedachte dat iemand die suïcidaal is of zelfmoord pleegt, niet in een labiele toestand verkeert en het verstand niet kwijt is, wordt als schokkend beschouwd. Mensen geloven liever dat er altijd een psychiatrisch ziektebeeld in het spel is, maar zelfs een eventuele reactieve depressie is géén psychiatrisch ziektebeeld.

De psychiatrische tegenhanger van de reactieve depressie is depressiviteit. Dit is niet zomaar een twist over terminologie. Het verschil is wezenlijk relevant, omdat depressiviteit als klinisch-psychiatrisch ziektebeeld een chemische en vaak genetische component heeft die niet zozeer samenhangt met levensgebeurtenissen. Deze aandoening dient daarom ook op geheel andere wijze te worden behandeld dan een reactieve depressie.

Dat iemand niet in een staat van psychisch welbevinden verkeert, is iets anders dan "door mentale problemen worden geplaagd". Helaas is de beeldspraak zodanig eufemistisch, dat deze eraan bijdraagt dat mensen niet worden begrepen. 

Ik geef enkele onderliggende factoren die ervoor kunnen zorgen dat mensen zelfmoord overwegen:

1. Onbegrepen zijn;
2. Geen adequate sociale contacten hebben;
3. Stigma's rond (jong zijn en) eenzaamheid;
4. Pesterijen (bijvoorbeeld op het werk, op een opleiding of in de eigen omgeving) die ondanks een noodkreet van het slachtoffer niet worden aangepakt, omdat docenten, leidinggevenden of meelopers van terreurburen meewerken aan het in stand houden van de situatie/niet het karakter hebben om pesten te beëindigen.

Uiting van gevoelens is heel belangrijk
Zolang dergelijke onderliggende factoren in de verdomhoek blijven, zijn suïcidale gevoelens nog moeilijker te bespreken. Nog steeds is het heersende beeld dat mensen zich maar even moeten vermannen. Als iemand na een groot verlies de tranen weet tegen te houden, wordt dat in het westen gewaardeerd met "diegene weet zich goed te houden".
Nee, het is helemaal niet goed dat mensen hun gevoelens altijd maar verbergen. Uiting van gevoelens is juist belangrijk. Dat is iets anders dan zwelgen in zelfmedelijden.

Zoals met alles, is het belangrijk om niet gelijk klaar te staan met een waarde-oordeel en ook niet aan iemand een moralistische drang op te leggen. Bagatelliseer niet als iemand signalen geeft dat het niet goed gaat. 

Het is géén troost om te zeggen "Je leeft toch voor jezelf", als er niemand is om morele steun te geven, als er geen warme sociale contacten zijn, als iemand niet werkelijk een ander heeft om zijn of haar gevoelens mee te delen. Sta liever klaar voor iemand, al is het maar met kleine praktische zaken. Je kunt best aan iemand vragen of hij of zij zelf aan kan geven waar hij/zij behoefte aan heeft.