International trade law: payment. Documentary credit and documentary collection (Dutch + English)

Voor verkoper en koper is het wenselijk om zekerheid te hebben van betaling en levering van de goederen- de fysieke levering is in het handelsverkeer vervangen door de levering van het cognossement, waarmee de volle eigendom op de koper overgaat. Bij wijze van DAA, CAD, documentair krediet, de gewone bankgarantie en het documentair incasso, pogen de verkoper en koper zich van voldoening te verzekeren.

Cash Against Documents (CAD)
Bij een beding "Documents Against Acceptance", stuurt de verkoper de wissel naar de koper. Onder de opschortende voorwaarde dat de koper de wissel accepteert, wordt het cognossement geleverd. Meer zekerheid biedt de optie om een niet-geaccepteerde wissel aan de bank te verkopen. De koper dient de documentaire wissel op verzoek van de bank te accepteren. Zonder acceptatie van de wissel, zal de koper niet de eigendom van de goederen verkrijgen. De bank heeft, met het cognossement, de eigendomsrechten. Het is duidelijk dat hier geen pandrecht aan de orde komt: de bank is immers koper van de wissel, waarmee de rechtsverhouding verkoper-koper wijzigt in bank-koper, resp. trekker-betrokkene en trekker-acceptant.

Maak altijd een strikt onderscheid tussen "Documents Against Acceptance" en de documentaire wissel. Het verschil is dat bij DAA, de verkoper een door de koper reeds geaccepteerde wissel bij de bank disconteert, met verlies van kosten die door de bank in rekening worden gebracht. Als de acceptant failleert, dan rest de bank slechts de mogelijkheid om regres te nemen op de verkoper, zie art. 108 WvK.

Documentary collection

Click to enlarge: documentary collection

For international readers. Documentary collection and documentary credit cycles look quite similar. The following, however, is true for documentary collection. The seller initiates the process by giving his remitting bank an order (Dutch: lastgeving) to search and forward documents (1, red arrow at the left) to a collecting bank (2). The buyer will inspect these documents. The buyer will receive the documents in return (3) after paying his collecting bank (4). The collecting bank is also given the order to transfer money to the remitting bank (5), which pays the seller eventually (6).

For the Dutch
Wordt "Cash Against Documents through buyer's bank" bedongen, dan zendt de remitting bank de documenten direct aan de bank van de koper. De koper krijgt direct de beschikking over het cognossement, maar de verkoper is niet direct zeker van betaling. Het risico schuilt namelijk in de betaling door de koper, aan de bank van de koper. Om een andere reden dan wanprestatie door de verkoper, is het mogelijk dat op het geld dat aanwezig bij de bank van de koper, beslag wordt gelegd.

Vergelijk nu het documentair incasso met de documentaire wissel. Bij documentair incasso gaat de eigendom van de stromende lading (goederen) niet over, indien de koper de koopprijs niet voldoet. De verkoper kan de goederen aan een andere potentiële koper aanbieden, maar hij lijdt mogelijk  verlies bij de constante fluctuatie van de marktwaarde. Heeft de verkoper echter de niet-geaccepteerde wissel aan de bank verkocht, dan draagt de verkoper niet langer een dergelijk risico. In het geval van DAA lijdt de verkoper weliswaar enigszins verlies door de rente- en provisiekosten van de bank, maar de voordelen kunnen opwegen tegen de eventuele nadelen die bestaan bij documentair incasso.

Documentair krediet in beeld

Documentair Krediet

Ter vergelijking, nogmaals het stroomschema van het documentair krediet. Het verschil met documentair incasso is duidelijk: bij documentair krediet gaat het initiatief uit van de koper, die de Issuing Bank met een L/ C benadert (2). Na ontvangst van het kredietadvies gaat de verkoper over tot levering van de goederen (5), terwijl de Bill of Lading uitgaat naar de Advising Bank.

Wat zijn de voordelen van documentair krediet? De geldstroom wordt gereguleerd, alsmede de stroom van de documenten, waaronder het cognossement, of: het geladen document, de Bill of Lading.  Documentair krediet heeft daarmee duidelijk een betalingsfunctie en controlefunctie. Voor de bank bestaat de zekerheid hieruit, dat de bank een pandrecht verkrijgt op het cognossement en daarmee op de goederen.

De zekerheid bij het documentair krediet die de bank geniet, benadert de zekerheid uit de verhandeling van de niet-geaccepteerde documentaire wissel. Bij de documentaire wissel behoudt de bank zich de eigendom van de goederen voor, totdat de koper de wissel accepteert en het cognossement daarmee verkrijgt. Nu de bank in het geval van documentair krediet, bij het uitgeven van het kredietadvies (4) een pandrecht bedingt door de Bill of Lading (6) geëndosseerd van de verkoper te eisen, loopt de bank evenmin risico, mocht de koper insolvent zijn of anderszins betaling verhinderen (10). De bank kan het pandrecht benutten door tot executie van de goederen over te gaan.

Internationaal handelsrecht: documentair krediet

Click to enlarge image

In het internationaal handelsrecht worden Nederlandse en Engelse termen door elkaar gebruikt. Gemakshalve heb ik bovenstaande goederen- en kredietstroom van de Engelse termen voorzien. Het is een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid, die evenwel wereldwijd toepasbaar is.

De verkoper/ exporteur en de koper/ importeur gaan een verbintenis aan (1). Waarom voldoet de koper niet direct de som aan de verkoper, wanneer de goederen aan de koper ter beschikking worden gesteld? Dat zou, evenals bij de consumentenkoop, op eenvoudige wijze kunnen geschieden. Nu is het echter zo dat goederen en krediet een langere weg afleggen; vaak worden de goederen vele malen verhandeld. Beide partijen hebben behoefte aan zekerheid. De verkoper wil logischerwijze zekerheid dat de koopprijs aan hem wordt betaald, waar de koper zekerheid wil hebben dat de eigendom van de goederen op termijn aan hem wordt overgedragen. Daartoe opent de koper per opdracht, krediet bij de issuing of opening bank (2). In de "Letter of Credit" of LOC staan de onderhavige goederen omschreven.

De bank van de koper geeft een garantie af en zendt de LOC aan de "advising bank" (3). De advising bank brengt een kredietadvies uit (4), inhoudende de mededeling dat de verkoper de documenten dient te verstrekken aan de bank. De goederen worden aan de koper verzonden (5). De Bill of Lading, B/ L, het bewijs dat de goederen in het vervoermiddel zijn geladen, wordt aan de bank gezonden (6). De verkoper krijgt op dat moment uitbetaald (7); de B/ L wordt doorgezonden naar de opening bank (8). De goederen zijn nog niet gearriveerd bij de koper. Volgens de documentenstroom wordt de B/ L door de opening bank naar de koper gezonden (9). Het debiteren van de rekening van de koper, vormt het sluitstuk (10).

Enkele kanttekeningen kunnen bij bovenstaande goederen- en kredietstroom worden geplaatst. Als advising bank (3) kan een met de (issuing) bank van de koper corresponderende bank worden aangewezen; het is ook mogelijk dat de bank van de verkoper als advising bank optreedt. De verkoper heeft geen (rechts)vordering op de advising bank, tenzij de advising bank als confirming bank optreedt. Nu heeft slechts de issuing bank een betalingsverplichting ten opzichte van de verkoper, wat niet direct valt af te leiden uit situatie (7).

Veelal controleert de issuing bank de documenten die zijn doorgezonden door de advising bank (8). Ten behoeve van spoedig handelsverkeer, kan de advising bank echter de B/ L controleren en tot (gedeeltelijke) betaling overgaan, zoals blijkt uit (6) en (7).  Natuurlijk controleert ook de issuing bank de documenten. Meent de issuing bank dat de documenten onjuist of onvolledig zijn, dan kan terugbetaling van de verkoper worden gevorderd. In de praktijk worden de document niet doorgestuurd naar de koper (9).